Cover

Triết lý Kaizen của người Nhật - nhích lên từng phút mỗi ngày

Đăng bởi: SUFO TEAM - Vào lúc: 10:25 11/11/2016

Người Nhật, khi xem xét giá trị của một người, thường ít khi chú ý đến những thành tích họ đạt được. Điều họ thực sự nhìn vào là khả năng thích nghi và tiến bộ của con người đó.

Một đặc trưng trong phong cách quản lý của phần lớn các công ty Nhật, đó là việc các sếp Nhật rất hiếm khi mở miệng khen nhân viên khi đạt được kết quả tốt. Điều này khiến một số nhân viên nước ngoài cảm thấy mất động lực làm việc. Đây không chỉ đơn thuần là một đặc điểm văn hóa, mà đằng sau nó là tư tưởng mong muốn cải thiện không ngừng đã ăn sâu vào phong cách làm việc của người Nhật. Và thứ đặt nền móng cho tư tưởng đó chính là triết lý kaizen – một nguyên tắc hết sức nổi tiếng của người Nhật được áp dụng chủ yếu trong hoạt động giám sát chất lượng.

1. Nguồn gốc triết lý Kaizen

Kaizen (改善) trong tiếng Nhật có nghĩa là “sự cải thiện”. Đặt trong bối cảnh sản xuất, khái niệm này được hiểu là hành động liên tục cập nhật, cải thiện tính năng sản phẩm; trong đó người tham gia bao gồm toàn bộ nhân viên trong doanh nghiệp, từ CEO cho đến công nhân dây chuyền lắp đặt.

Phương pháp cải tiến chất lượng sản phẩm này vốn là thành quả nghiên cứu của người Mỹ, được truyền lại cho người Nhật sau Thế Chiến II, để giúp vực dậy nền kinh tế Nhật Bản trong hoàn cảnh thiếu thốn tài nguyên và thời gian. Cách gọi Kaizen bắt nguồn từ đoạn phim hướng dẫn “Cải thiện trong 4 bước” (Kaizen he no Yon Dankai). Sau này, triết lý Kaizen được nhà nghiên cứu Imai Masaaki phổ biến đến toàn thế giới thông qua cuốn sách “Kaizen: Chìa khóa thành công của người Nhật”. Toyota được biết đến là công ty đầu tiên và cũng là công ty áp dụng mô hình Kaizen lâu đời nhất trong dây chuyền sản xuất của họ. Cho đến nay, khái niệm này đã được mở rộng ra trở thành một triết lý, có thể áp dụng trong cả những lĩnh vực ngoài kinh doanh sản xuất, ví dụ như tâm lý học, chính trị… và thậm chí cả trong đời sống thường nhật.

2. Nội dung triết lý Kaizen và mục đích

“Mỗi khi hoàn thiện được một sản phẩm, sản phẩm ấy sẽ lập tức trở nên lỗi thời”. Chúng ta đang sống trong một thời đại nơi những tiến bộ khoa học kỹ thuật diễn ra hàng ngày, hàng giờ, thậm chí hàng giây. Để có thể dẫn đầu, việc cải tiến sản phẩm là điều cực kỳ quan trọng đối với mọi nhà sản xuất; và điều làm nên sự khác biệt giữa doanh nghiệp Nhật Bản với các nước khác chính là nằm trong triết lý Kaizen. Giả sử, một công ty Nhật và một công ty Mỹ đặt ra cùng một mục tiêu và đạt được nó trong cùng một mốc thời gian. Nhưng trong khi công ty Mỹ tạm ngưng để tận hưởng chiến thắng trước khi bắt tay vào thực hiện mục tiêu tiếp theo, thì công ty Nhật sẽ tiếp tục ngồi vào bàn họp, phân tích kết quả công việc và tìm cách lược bỏ những yếu tố thừa thãi, cải tiến sản phẩm, phương thức làm việc sao cho đạt được thành quả cao hơn vào giai đoạn sau. Hiển nhiên có thể đoán được công ty nào sẽ là người vượt lên nắm lấy thị trường.

Xét trên khía cạnh con người cũng tương tự. Một người với tài năng trời phú, việc gì cũng thực hiện được hoàn hảo, nhưng không bỏ ra nỗ lực cải thiện bản thân sẽ không bao giờ làm được điều gì vượt trên khả năng của mình. Ngược lại, một người khác có thể còn nhiều yếu kém, thiếu sót, nhưng không ngừng học hỏi, rút kinh nghiệm để tiến bộ luôn được đánh giá cao hơn; bởi bên trong những con người như vậy ẩn chứa tiềm năng vô giới hạn, có thể không ngừng đi lên phía trước.

3. Vậy làm thế nào để ứng dụng triết lý Kaizen cho bản thân?

“Cách để đạt được một bước nhảy vọt lớn chính là nhích lên từng chút mỗi ngày” – Đó là kinh nghiệm mà John E. Rehfeld đã rút ra được trong khoảng thời gian làm việc với người Nhật tại chi nhánh Mỹ của tập đoàn Toshiba.

Triết lý Kaizen, khi áp dụng cho bất cứ lĩnh vực nào, cũng có thể gói gọn trong ba nguyên tắc: Lặp đi lặp lại, cải tiến liên tục và cải tiến từng chút một. Bắt đầu từ việc đề ra một mục tiêu cho bản thân. Đó có thể là một ước muốn rất bình thường thôi, ví dụ như trong 1 năm, bạn sẽ tích cóp đủ tiền xây một căn nhà chẳng hạn. Sau khi xác định được mục tiêu cần nhắm tới rồi, bạn hãy chia quá trình thực hiện mục tiêu đó thành nhiều giai đoạn nhỏ. Ví dụ, trong một tuần, bạn sẽ tích được ngần này tiền, và để đạt được số tiền đó, bạn sẽ áp dụng phương pháp này, chi tiêu như thế này… Cuối mỗi tuần, bạn nhìn lại những việc mình đã làm, và kết quả hành động của bạn. Nếu kết quả không được như mong đợi, không cần phải cảm thấy thất vọng. Thay vào đó, hãy bình tĩnh ngồi lại phân tích, tìm ra nguyên nhân gốc rễ dẫn đến thất bại của bạn; từ đó tìm cách loại bỏ yếu tố gây cản trở việc bạn đạt được mục tiêu. Ngược lại, trong trường hợp đạt được mục tiêu của tuần cũng đừng vội ăn mừng. Hãy chịu khó nghiên cứu một cách để nâng cao hiệu quả hành động, rồi nâng mục tiêu của tuần tiếp theo lên, xem bạn có đạt được kết quả tốt hơn không. Tiếp tục thực hành chu kỳ như vậy cho đến khi một năm kết thúc, bạn sẽ thấy được thành quả nỗ lực của bản thân, có khi còn vượt xa mục tiêu đề ra trước đó. Lặp đi lặp lại quy trình này nghe thì có vẻ mệt mỏi, nhưng nếu vượt qua được nó, con người ta không những có thể nhanh chóng đạt được mục tiêu, mà còn rèn luyện được sự nỗ lực, kiên trì và tính sáng tạo, không ngừng tìm ra phương pháp mới để cải thiện hướng hành động của bản thân. Đây chính là những kỹ năng hết sức quan trọng để trở thành một con người thành đạt, dù là trong lĩnh vực hay ngành nghề nào.


Nguyễn Bộ sưu tầm